جنگل‌های هیرکانی hyrcanian forest

جنگل‌های هیرکانی یکی از منحصربه‌فردترین نوع جنگل‌ها در دنیا هستند که همچون نوار سبزی بر شیب‌های شمالی جبال البرز قرار گرفته و سواحل جنوبی دریای خزر را می‌پوشاند. این ناحیه از حوالی آستارا در شمال غرب تا حوالی گرگان در شرق ایران ادامه می‌یابد.
این جنگل‌ها که از دوران ژوراسیک به جای مانده‌اند، ۷/۳ میلیون هکتار پوشش جنگلی ایران را تشکیل می‌داده‌اند که هم اکنون به ۸/۱ میلیون هکتار تقلیل یافته‌اند. قدمت این جنگل‌ها که جزو بقایای دوران سوم زمین‌شناسی هستند از یک سو و وجود ۸۰ گونه گیاهان چوبی به همراه گونه‌های گیاهی بسیار نادری مانند راش، بلوط، توسکا، نارون، گیلاس وحشی، بارانک، سرخدار، نمدار و غیره از سوی دیگر، نشان می‌دهد که این اراضی می‌توانند همچون موزه زنده‌ای مورد استفاده قرار بگیرند.در حال حاضر تمرکز بیشتر حجم جنگل های هیرکانی در شهرستان آمل واقع شده که با حضورین چندین دهه دست درازان طرح جنگل در آینده نه چندان شاهد نابودی هر چه بیشتر آن خواهیم بود .

جوامع جنگلی ناحیه رویشی هیرکانی :

1-جوامع جلگه و ارتفاعات پایین ( عمدتا بلوط شمشادستان , توسکاستان , توسکا لرگستان , جامعه انجیلی ) 2-دامنه های متوسط ( عمدتا انجیلی ممرزستان , بلوط ممرزستان ) 

3-دامنه های مرتفع ( راشستان و راش - ممرزستان ) 

4-جوامع ارتفاعات فوقانی و مرز جنگل ( شامل گونه های غالب اوری , لور , سرو سابینا و کامونیس ) .

جوامع راش - مشهورترین و گسترده ترین گونه درختی جنگلهای کوهستانی شمال - کلیماکس بخش وسیعی از جنگلهای هیرکانی را به خود اختصاص داده اند ؛ در زیر تصاویری از جوامع راش ایران مشاهده می شود
بطور کلی جنگلهای شمال ایران دارای ۸۰ گونه درختی ، ۵۰ گونه درختچه ای ، و صدها گونه علفی یکساله و چند ساله هستند . از مشهورترین درختان آن می توان راش ، بلوط ، توسکا ، ممرز ، افرا ، انجیلی ، نارون ، زبان گنجشک ، گیلاس وحشی ، بارانک ، سرخدار ، نمدار ، شمشاد ، لرگ ، لیلکی ، خرمندی ، آزاد ، انجیر و ... را نام برد .از درختچه های این جنگلها نیز ازگیل زالزالک ، زغال اخته ، الوچه وحشی ، انار ، جل ، خاس ، کوله خاس ، سیب وحشی و ... قابل ذکر هستند.
چهره متفاوتی از این جنگلها نیز در اذربایجان شرقی و در منطقه ارسباران به چشم میخورد که به عقیده برخی جنگلشناسان مستقلا با نام جنگلهای ارسباران در طبقه بندی جنگلهای ایران یاد می شود .

 

 

جوامع حیوانی در جنگل های هیرکانی :
1- پرندگان :
گنجشک سانان ، سار ، دارکوب ، ، اردک نوک پهن که در پائیز مهمان جنگل های هیرکانی است ، قرقاول خزری گونه در حال انقراض ، کبک ، بلدرچین ، کبوتر جنگلی ، قرقی ، شاهین ، قوش ، دال (کرکس ) ، عقاب ، جغد، اردک اره ( اردک خاکستری یا مرمری هم گویند )

2- پستانداران و چهارپایان  :

مرال ، شوکا ، کل و بز در اکثر نقاط منقرض شده به جز بخشی در پارک ملی گلستان و جنگل های هیرکانی آمل مُلک اسپه کِر ، پلنگ ، گرگ ، گراز ، خرس قهوه ای ( رنگ قهو ه ای مایل به حنائی داره شدیدا دارای چشمانی ضعیف ولی داری حس بویایی و شنوائی قوی هستش ، روباه سر دم سیاه (مختص جنگل های هیرکانی ) ، شغال ، سمور ، خارپشت ( جوجه تیغی ) ، چوله ( تشی ) ، خرگوش ، موش جنگلی ، گورکن ، گربه وحشی ، جنگل های هیرکانی آمل زیست گاه و محل کشف اسبچه خزر ( کاسپین ) نیز هست ...

با وجود تنوع بسیار بالا و تقریبا ناشناخته جوامع حیوانی جنگل های هیرکانی تا به حال هیچ مطالعه آکادمیکی بر روی آن صورت نگرفته باشد امید آن که روزی این مهم توسط جوامع دانشگاهی ما مورد شناخت و بررسی قرار بگیرد و هر چه بیشتر درک اهمیت وجود جنگل های هیرکانی و حیوانات آن را داشته باشیم ....
عکس حیوانات از اینترنت گرفته شده :

شوکا ..نر ..

 

اسبچه خزر ... سرکار خانم لوئیز فیروز کاشف اسبچه خزر و معرفی کننده ان به کل جهان ... زیست گاه جنگل های هیرکانی ...
تمام اسب های دنیا یک رگ ژنی و خونی از این مینیاتور اسب ایرانی رو دارا هستن ...

/ 9 نظر / 244 بازدید
صدیقه مقامی

سلام ممنون از اطلاعات مفیدتون .امیدوارم وبلاگتون روزبروز پر بارتر بشه مرسی

مریم

جالب و جامع ممنون

محسن گل عنبری

عالی بود...متاسفانه خیلی از مردم و حتی شمالی های عزیز از وجود چنین منبع عظیم و گرانقدری ناآگاهن...

نسرین اسدی

(تمام اسب های دنیا یک رگ ژنی و خونی از این مینیاتور اسب ایرانی رو دارا هستن ...) جالب بود! نمی دونستم!!!!

امیر

سلام محمد جان وبلاگ جالبی داری و پر محتوا .با اجازت تمومشو مطالعه کردم و از عکساش لذت بردم . منم یه کلبه کوچیک دارم اگه دوست داشتی یه سری بزن .[گل]

کیمیا

خیلی خیلی قشنگ بود عالی بود[قلب]

مهرشاد

با تشکر از اطلا عات خوبت فقط امیدوارم کاملتر باشه .

فرهنگیان

سلام مطلبتون بسیار مفید و خواندنی ست بخصوص برای من که راهنمای گردشگری هستم خیلی مفید است. از زحمتی که برای تهیه و گردآوری مطالب کشیده اید، سپاسگذارم.

وبلاگتون بسیار دل نشینه.